1989 t Bonemeulentje

Bonetied! Ook bie de Nieboers.

Der ligt n grode stoapel gladde, gruine pronkerbonen op keukentoavel te wachten.

t Bonemeulentje snitten vinneg. d’Aine bone noa d’aandere wordt ter instopt, t is kampanjetied bie de Nieboers!

Jans draait aan t meulentje, Mientje schoft de bonen der in. Aal ogenblikken zugt Jans zien kans schoon om der ook n bone in te wuppen, as Mientje even nait rad genog is.

“Wat gaait ter ja om weg!”

“Bonen mout je vot aan zied moaken”, zegt Mientje monter. Mientje is de goudeghaid zulf.

Mor Jans zegt niks. Der kin nog gain goidag òf. Jans het zien libbe op t daarde knoopsgat hangen. En dat is hail ongewoon veur d’ol-jong. Zó stoens heb ik hom nog nooit zain. Ik heb hier nog nooit n moal west, of Jans het dik over zien toene snaard, deur linnen en wollen hìn. As der ain smuie proater bie ons op t dörp is den is Jans dat.

En zeker as t over n toene en over t gewas gaait. Wel zol meer verstand hebben van bonen en robaiten, van snietjemous en spinoazie as Jans!

Woarom dut hai nou toch zo roar!

Hai kin t op zien vingers noatellen dat ik bericht van de spezioalist heb. Woarom zol ik hier aans wezen! Hai het mie ja al drijmoal beld of der nog gain tieden van t zaikenhuus was. En dat t wel slim laank duurde. Loat ik der mor nait wat om tou slikken.

Vot mien bosschop mor doun!

“k Heb ook bericht van t zaikenhuus, Nieboer!”

“Zó, hèje bericht? Dat zol ook tied worden!”

As ik net nait zain haar dat Jans hom zo kneep, zol ik der nareg om worden kinnen.

Verniend draait Jans aan t bonemeulentje.

“Heurst nait wat ons dokter zegt?” vragt Mientje.

“Zeker heur ik dat”, bromt Jans stroekel, “heb ik ooit last van doveghaid had? Nou?”

Mientje kikt hom stomverwonderd aan.

Wat scheelt hom wel! Hai holdt ja ains zien fesoun nait! Mor t bonemeulentje snittert ter vinneg om deur. Jans stopt d’aine bone noa d’aandere der in. Hai draait wel twijmoal zo rad as eerst.

Mientje het zok op stoule zakken loaten en kikt mie wat ongerust aan: der zel toch nait wat slims wezen? Ik schudkop even tegen heur en laag heur even aan, om heur gerust te stellen.

Jans zugt t nait. Jans wil der nog niks mit te moaken hebben, hai het d’handen vol aan zokzulf.

As n wilde is e mit zien bonen aan de loop.

Mientje holdt mit heur ogen mien ogen stief vast.

Ik saain heur dat t bericht van t zaikenhuus goud is. Der komt wat goudegs, wat meeliedegs in heur ogen, as ze weer noar Jans kikt.

Ik griep n stoule en goa tegen hom over zitten. “Hier is de braif.” Jans loert ter gloepsk noar, even mor.

“Lees mie hom ais veur!”

“Hailemoal? Wat ter in staait kin ik joe ook wel in gewone woorden vertellen.”

“Veurlezen!” kommandaaiert Jans, “aans verneuk je mie ook nog!”

“Schoamst die nait!” ropt Mientje.

“Veurlezen!’

t Bonemeulentje gaait nou troager en troager. Jans lustert schaarp tou, da’s dudelk. t Veurlezen is doan. En Jans is der nait lozer van worden.

Wel veul nareger.

t Bonemeulentje het ter oardeg onder te lieden.

“Zel ik joe t nou mor in gewone woorden vertellen, Nieboer?”

t Is Jans te min om joa te zeggen, dat zai k aan zien kop.

 

 

Ik kiek Mientje n beetje vroagend aan. Dij nikt mie tou, mit n glimpie om de mond.

“Vertelt t ons mor in gewone woorden, dokter. As je willen.”

“As je willen?” ropt Jans, “as je willen? Hai het niks te willen!”

“Fai jong, schoam die toch wat!” zegt Mientje. t Verhoal over n moage dij wat van streek is, wat robbeg, zeg mor, is gaauw verteld. t Aarme bonemeulentje krigt ter wat van langs!

“Gain kwoad dus?” vragt Mientje.

“Nee, gain kwoad. Gain kanker.” t Hoge woord is der uut.

En den holdt t bonemeulentje zok inains stil.

t Is doodstil in t keuken, net of ons wereldje d’oam inholdt.

Jans is op stoule zitten goan. “Ik docht dat t verspeuld was!” mommelt hai veur zok hìn. Hai kikt stief veur zok uut. Ik zai dat e zien troanen mor zuneg verbieten kin.

t Is beter veur Jans dat ik dij nait zai. Jans wil ja aaltied n haardhoed wezen, n boaskerel, aine dij nait kepot te kriegen is.

“Schut ter nog n koppie thee over veur n dörstege kerel?” vroag ik aan Mientje.

Dij komt vot in de bainen. “Kom mor even mit in d’koamer”, zegt zai en lopt in draf veur mie aan.

“Dat ik joe zo verdörsten loat!”

Ik loop mit Mientje mit. Jans blift op stoule zitten, in t keuken. Ik zai nog dat hai zok tersloeps mit d’haand langs d’ogen strikt.

“d’Ol jong was der zó ongerust over”, zegt Mientje. “Stumper het de leste vat tien doage gain wenk in d’ogen had. Ie mouten t hom mor nait kwoalek nemen dat e zok zo maal tegen joe aansteld het.”

Even loater komt Jans der aanzetten. Hai het zokzulf weer onder stuur. Twij grode matten mit gruine bonen het e bie zok, in ieder haand aine.

“Dij binnen veur joe”, zegt Jans, “aalhou wel ie ze mor zuneg verdaind hebben. Ie kwammen der wel slim zeurderg mit aanzetten, mit t nijs van dij braif.”

Jans het t hecht weer in handen. En de matten wil e wél weerom hebben!

Mientje strikt hom wat over t hoar.

Jans let t dit moal tou alderdeegs woar ik bie bin! Zó stoan ze der nog as ik votgoa.

As ik deur t keuken loop staait t bonemeulentje noar mien gedachten der mor wat triesterg bie.

Ik kin t nait loaten: ik mout even n poar bonen snibbeln. En k goa der zó in op, dat ik te loat verneem dat Jans en Mientje in de koamerdeure te laggen stoan.

“Bonen mout je vot aan zied moaken, jongelu. Dat heb ik net van Mientje Nieboer leerd.”

“Dij stek is veur joe, kammeroad!” zegt Jans.

En hai slagt mie weer olderwets-kerelachteg op scholder.