1990 Ook niks
Slootswale langs t kerkpad is n feest in wit en geel van kemillebloumen, mit hier en doar t grèlle rood van n verdwoalde klaproze der tussen in.
Wat n weelde, wat n wellust!
t Is net of ale bliedschop en opgewekthaid van d’haile wereld hier bienander komen. t Lije windje zuzoit de klaprozen in t zunlicht hinneweer, as n moeke dij t lutje kind in sloap waigt en zingt: “Zooie, booie, rikke rakke, rooie.”
De kemille verruiert zok nait. Doezenden gele hartjes in t midden van n zee van lutje, widde bloumbladjes hebben allain mor oog veur de zunne. t Binnen aiglieks zulf óók klaaine zunnechies. En zo heurt t ook.
Ain grode, waarme zunne doar hoog aan de locht en doezenden zunnechies hier onder as lutje pazzipanten van hom. n Feest van waarmte en dankboarhaid. t Örgel in t kerkje speult al.
Wie zellen ons nou even lösscheuren mouten van weelde en wellust hier aan slootswale. Hinderk Siepkes wordt begroaven, noa n raauwdainst.
Wie lopen t kerkje in, n wolke van örgelmeziek om ons tou.
Veur d’hoge preekstoule staait de kiste. Wie kieken der even in. Dat olle kereltje, is dat dij bere van n Hinderk Siepkes van vrouger? Ik kin hom der nait meer van. Der is nait veul volk op ofkomen. Gain wonder: wel mog Hinderk Siepkes nou ook lieden. Zulf zol ik ook vervast nait komen wezen, as ik hom as jongkerel nait zo voak tegen komen was bie ons op t dörp. En t ol dörp blift aaltied nog weer trekken. Mor in mien ogen is hai n laandverroader bleven. n Dikke N.S.B.er. n Landwacht nog wel! Bie nacht en ontied bie t pad om Jeuden en aander onderdukers der bie te lappen. En wat kon hai den bölken en tekeer goan: t geweer aan de scholder en zien swaarde Landwachtpedde daip in d’ogen.
Onbegriepelk dat ze hom noa d’oorlog mor n week of wat in t hok had hebben. n Week of wat? Eerder n dag of wat, dou luip hai der al weer. t Wil mie nog heugen dat ik hom vlak noa de bevrijden al weer op zien laand aan t waark zag. Der het zeker wat bie west, aans haar hai wel langer in t stro zeten.
Ik heb der aiglieks ook nooit wat van heurd, woarom ze hom zo rad schaiten loaten hebben.
Doomnee is aan t woord.
Hai het t over n man dij nait tegen onrecht kon, dij doar in opstand tegen kwam. Nou brekt mie de klombe! Goud, goud, van doden zeg je gain kwoad, mor om zo aine nou votdoadelk t hemelriek in te priezen, da’s weer t aander uterste.
n Man dij mit gevoar veur aigen leven t vertrapte volk te hulpe schoot, zegt doomnee. Dij wie nooit vergeten zellen.
t Wordt mie gek genog. Mien laive man, dijzulfde kerel doar ie t over hebben, zat ja mit t geweer aan zien scholder achter d’onderdukers aan!
Ie hebben joe wat wiesmoaken loaten, man!
Wie zingen n laid. Van vranterghaid zing ik nait mit. De bliedschop van doezenden kemillebloumen, de dankboarhaid van wit-gele zunnechies aan slootswale, t heurt inains nait meer bie mien wereld.
Der wil nóg aine wat zeggen. Doomnee geft hom t woord. Wat veur mooi-weer-proater zellen wie nou weer aanheuren mouten?
n Staf-old kereltje klontert stommelachteg noar veuren, tot stoef noast de kiste. Hai het verdold vergeten om zien houd òf te zetten.
“Ik bin Levie”, zegt hai, “om persies te wezen: Jeude Levie.” Nou begriep ik woarom hai zien houd nait ofzet het. t Is inains doodstil in t kerkje.
“Aan dizze man hebben mien huusholden en ik ons leven te danken!” Hai kikt even opzied noar de kiste. Der ligt vree en dankboarhaid in zien gezichte as hai noar Hinderk Siepkes nikt. “Wie wazzen onderdoken bie Andrais Sloots, d’olle gerefermeerde boer in Buundermond. Andrais haar ons n hok oftimmerd onder in n inloopkaaste in de veurkoamer. As der onroad was, den schoten wie doar in. Mien vraauw en ik, mit ons baaide wichtertjes. Andrais speulde mit zien leven: as de Duutsers ons te groazen kregen, den gingen wie der nait allain aan, mor Andrais zulf ook. Op n dag ston Hinderk Siepkes bie hom in d’achterdeure. As ie Jeuden in huus hebben Sloots, stuur dij vandoage nog noar n aander stee. Vannacht doun z’huuszuiken bie joe! Ik bin hier om joe te woarschaauwen.”
En vot was hai.
Om ons zo rad op n aander stee te kriegen, dat vol nait tou. En boetendes, Andrais Sloots von Hinderk Siepkes n bluvverd. Zo’n Landwacht was ja n laandverroader. As dij wos dat aine Jeuden verstopte, den zol hai hom vervast gain saaintje geven.
Dijzulfde nacht kwammen drij Duutsers mit Hinderk Siepkes huuszuiken doun bie Andrais Sloots. De Duutsers zöchten t achterhuus òf, mit schuurdele. Hinderk Siepkes mos de veurkoamer mor uutkammen.
Wie heurden hom komen. Hai luip d’inloopkaaste in en trok t loek van ons hok omhoog. Mit n zaklanteern scheen hai ons liek in d’ogen.
Wie krompen innkander van schrik, van doodsangst. Ons baaide wichtertjes jammerden t uut. En dou heurde ik de mooiste woorden, dij ik ooit in mien leven heurd heb. “Ook niks!” zee Hinderk Siepkes en luit t loek weer dichte valen.
Noa d’oorlog het Andrais Sloots der veur zörgd dat Hinderk Siepkes noa n dag alweer vrij was. Ik wait wel wizze dat t mit uut zien noam is, dat ik joe dit aalmoal vertel. En wie binnen d’ainegsten nait dij hai in d’oorlogstied woarschaauwd het!
Rust in vrede, vrund!” zegt Jeude Levie. En hai dut even d’haand op Hinderk Siepkes zien kiste. t Örgel speult al weer.
t Is ons aalmoal oardeg aankomen. Ik schoam mie n beetje veur mien gedachten van zonet. Hinderk Siepkes zien baaide jonges en zien baaide schoonzeuns droagen de kiste noar boeten tou, t zunlicht in.
Vaar berestaarke kerels.
Stoef der achter lopen Hinderk Siepkes zien vraauw en Jeude Levie.
Verdraitelk, mor nait versloagen. Der hangt wat zuvers om heur tou, wat van boven dizze wereld is.
Wie lopen langs t kerkpad noar t kerkhof tou.
De klókke ludt.
Slootswale is n feest in wit en geel van kemillebloumen, mit hier en doar t grèlle rood van n klaproze der tussen in.
Doezenden gele hartjes in t midden van n zee van lutje, widde bloumbladjes. t Binnen net klaaine zunnechies. En zo heurt t ook. Ain grode Zunne doar hoog aan de locht en doezenden zunnechies hier onder, as lutje pazzipanten van Hom.