1990 Wichtergenoade

Vrouger op school wazzen wie as kwoajonges voak mil mekoar aan t vechten. Net zo as jonge hoantjes dat in t hounderhok doun.

“Kom mie ais aan, ast duurfst!” ruip ik den tegen aine van mien kammeroaden. En as dij zok den groot en staark genog vuilde, den kwam hai mie even aan. Den gaf hai mie n klaain dovveltje tegen mien scholder aan. Dat was t saain en signoal veur n olderwetse vechtpartij.

As n stel onwiezen rolden wie den over de grond hìn, om d’aander der onder te kriegen. De knopen vlogen ons assmis van t jak, van ons goud òf, zó ging t ter om weg. In huus zol dat loater weer groot gedonder geven. t Was ons der nait om begonnen om d’aander slim zeer te doun, aalhouwel wie der voak genog n bloudneuze bie opluipen, nee, t ging ons der om, d’aander mit zien baaide scholders tegen de grond te drôkken.

En as joen vijand den machteloos op rôgge lag en je zatten zulf striedewieds boven op zien lief, den haar je t wonnen. Den mos d’aander om genoade vroagen. En t toppunt van viktorie was as je hom zo wied kregen dat hai om wichtergenoade vruig. Veur en aleer aine zó gek was om dat te zeggen, den mos je wel gain bobbel meer van t woater poesten kinnen. Wichtergenoade, dat was veur dij t verloren haar n daiptepunt in zien vechtersbestoan. Mor veur d’overwinnoar was t ain en aal glorie en viktorie. Zo tröts as n paauw luip je den over t schoolplaain: joen vijand was maantje-minst, dij haar om wichtergenoade smeekt! t Betaikende nait dat wie de wichter niks in de reken haren.

Ik dink alderdeegs dat t ons voak om de wichter te doun was. Dat dij mor goud zain zollen hou groot en staark wie al wazzen. En as de wichter der op neuze bie stonden, den vochten wie as laiwen. Den zollen en wollen wie t winnen! Allain mor om de eer! Dij eer speulde n grode rol in ons jonge leven. As t aits kon wol je de beste wezen. Mit toal en mit reken, mit zingen en meziek moaken, mit vechten en mit gimmestiek, mit swemmen en mit voetballen, en wat nait aal meer! Dat was hail gezond, omreden t was ieder moal n aander dij de beste was. Ze zeggen tegenswoordeg wel ais: der mout gain competitie meer wezen tussen de kinder.

Doar leuf ik niks van. Ik dink dat zokswat hail gezond is. t Aine kind is hier beter in en t aandere doar. En zo wor je groot. As t mor op n eerleke menaaier gebeurt. En… as je der mor nait over aan t snakken goan en mit baaide bainen op de grond stoan blieven. Wie leren der van dat wie ons best doun mouten; wie leren der óók van dat wie nait aaltied en overaal de beste wezen kinnen. Nait ieder dag t hoantje in t hounderhok, zeg mor. Ik dink aan n hail bekinde Engelse zangeres, dij al jonk overleden is. Zai haar zo’n aibals mooie stem, dat der binnen grammefoonploaten van moakt. Mor dou zai dij heurde was ze der vot zo flaauw as n porre van. En ze wol gain aander ploaten meer moaken, veur en aleer zai nog beter zingen kon.

Loater binnen der wél weer ploaten van heur moakt, mor recht tevree was zai der nooit over en t mos hailtied weer overdoan worden. t Was heur eer te noa om nait d’alderbeste te wezen! t Wicht het ter meer lasten as lusten van had.

 

Op school vertelde meester vrouger van Petrus. Dij Petrus was ook n echte Haantje Veurmaaijer. Krekt n hoane in t hounderhok. Hai haar aaltied t mondje veuraan. En hai wos t aaltied nét even beter as d’aandern. Zien handen zatten hom voak lös aan t lief. Boas wol hai wezen. Net zo as wie op schoolplaain. En om wichtergenoade vroagen, dat was t leste wat hom ooit in de kop opkomen zol. Hai vol voak van t aine uterste in t aandere. Nou ais ‘Himmelhoch jauchzend’ en den weer ‘zum Tode betrübt’, zo as z’aan d’aander kaande van de bonde poal zeggen. Wie nuimen dat: zó zat hai boven op beune en zó weer onder in d’aaskedobbe.

 

As puntje bie poaltje kwam, moggen wie dij Petrus aiglieks nog wel lieden ook. t Verging hom voak ja net zo as ons: d’aine moal wazzen wie d’overwinnoar mit t vechten, d’aander keer mos je om genoade roupen, alderdeegs n hail enkelde moal om wichtergenoade.

 

t Luip al tegen twijdonkern dou Jezus zien discipels votstuurde. Ze mozzen mor in t schip goan en t meer van Tiberias opvoaren. Hai zol heur loater wel noakomen, mor nou wol Hai t laifst eerst n zetje allain wezen. t Haar ook ja n drokke dag west. Mit vief broden en twij vizzen haar Hai viefdoezend manlu meer as zat eten geven; vraauwlu en kinder nog ains nait mitteld. Véúl meer as zat: der wazzen twaalf körven vol hompen brood over bleven. n Groot wonder was t! Petrus haar der noar keken mit de mond open van verboazen en bewondern. As dat gain staark stôkje was!

Mor midden op t meer stak der inains n störm op. t Was alderbenaauwdst. Ale discipels hongen aan de raimen en trokken mit man en macht. Dat heur dat overkomen mos, net nou de Boas zulf der nait bie was. Mor wat was dat? Doar luip aine over t woater hìn! Dat beston ja nait! Dat mos vervast n spouk wezen! “n Spouk, n spouk!” Zai hoelden van schrik en alteroatsie. Mor Jezus haar zien volk al n mooi zetje in de goaten.

“Ik bin t zulf, jonges hur! Hol de moud ter mor in. En kniep hom mor nait zo!” Petrus koegelde zowat ondersteboven van verboazen. En as hai klompen aan had haar, den was hom der vervast aine broken. “Binnen Ie dat zulf, Here?” ruip hai tegen de störm in.

“Joa mien jong”, zee d’Here. “Zeg den dat ik bie Joe komen mout, over t woater hìn!” ruip Petrus weerom. En d’Here zee, hail bedoard: “Kom mor mien jong!” Petrus bedocht zok nait en stevelde zó op Jezus òf over t woater hìn. Dat was nog ais wat! Petrus zei dinkelk t zulfde gevuil van glorie en viktorie over zok had hebben as wie, dou wie striedewieds boven op t lief van ons vechtkammeroaden zatten. Mor dou hai de wind vernam en noar d’hoge golven keek, dou schrok hai zok zowat dood. Dit beston ja nait! Wel kon nou over t woater lopen!

Op t zulfde ogenblik begon hai al te zinken.

“Help mie Here, genoade!” kon hai net nog roupen. Jezus stak hom n haand tou en trok hom weer omhoog. “Jong, jong toch”, zee Hai, “aan Mie huifst toch nooit te twieveln!”

En dou luipen ze mit zien baaident op t schip òf. Over t woater hìn! En de störm huil zok inains stil. Om genoade roupen, alderdeegs n hail enkelde moal om wichtergenoade. Och, ik leuf nait dat n mìns doar minder van wordt.