Van de week zat ik in toene te lezen. t Was t mooiste weer van de wereld. En wat n drokte, wat n nij leven om mie tou!
De koolmezen vlogen òf en aan om heur jongen te vouern. Gain tel rust, gain ogenblik vree was der veur dij vogeltjes: de jongen in t nustkassie piepten t uut, zo verhongerd wazzen ze.
De swaalfkes wazzen nog mit heur nust aan t baauwen: dij slikten ook nait om t waark tou. n Swaarde liester zat boven op t dak en zong zien hoogste laid.
In toene was t ain weelde van bloumen en van stroeken, dij in de blui stonden.
n Poar sprutters runden in draf wat hinneweer over t grasveld, de blaike, zo as wie vrouger aaltied zeden. Buurman Geert Panman haar t drok: mit trekker en schovveltuug ging e deur d’eerdappels hìn en d’aander buurman Bert Mik was aan t timmern en aan t metseln mit n nije schure: hai keek nait op of om.
Wat n bedrieveghaid, wat n leventeghaid!
Mor t bouk, doar ik in te lezen zat, ging over hail wat aans. t Was n old bouk, joaren en joaren leden al schreven, in t begun van ons joartellen, dou men ook al prakkezaaierde over de zin van ons bestoan, over wat leven en over wat dood nou aiglieks wel was.
As men uut tied komt, zo ston der, den komt ter n engel noar joe touvlaigen, n soort doodsengel zeg mor. Dij nemt den joen daipste wezen mit zok mit en t dode liggoam loat hai achter.
Dij doodsengel zit van ondern tot boven vol mit ogen, op ieder steechie van zien wezen zit wel n oge. Zo’n engel het zoveul ogen, men kin ze glad nait tellen.
Mit dij ogen kin zo’n engel ales zain, dingen van boven de wereld en dingen van onder de wereld, doar wie as mìnsen hail gain idee van hebben. n Enkeld moal gebeurt t wel ais dat zo’n engel bie aine komt, dij zien tied t aiglieks nog nait is. Den staait zo ’n engel even daip in gedachten bie zo’n persoon stil, kikt hom ais stief aan mit aal zien ogen en den schudkopt hai: nee, t is zien tied nog nait, zien ìndje is der nog nait heer, t is nog te vroug.
t Gebeurt nait zo voak vanzulf, zo nou en den mor ais, mor den nemt dij doodsengel n poar van zien aigen ogen en geft dij den aan hom, dij e eerst van plan was om mit te nemen.
Zo aine, mit dij nije ogen, kikt den loater hail aans tegen de wereld aan. Dij wait veul meer as n aander, dij begript ook veul meer van wat achter de gewone doagliekse dingen zit, dij vuilt wat de zin van ons bestoan is, al kin e t ook nait mit zoveul woorden zeggen.
Zo aine nuimen de mìnsen den voak n haile verstandege kerel, woar waarmte en goudeghaid van uutgaait, dij Jobs geduld het en Soalemo’s wieshaid.
En dou ik dit zo leesde, dou docht ik, hoast as vanzulf, aan ol Hilverd Schurengoa van vrouger, uut mien dokterspraktiek.
Wat was t aaltied n oardeghaid om even bie ol Hilverd te zitten. Hai haar n volle, widde board en n dikke snorre, dij hom in twij grode bogen om de mondhouken tou hong.
Zien winkbraauwen wazzen twij stiekelge bozzels, boven zien ogen. En om dij ogen van ol Hilverd, doar ging t om, doar zat de vrundelkhaid en de goudeghaid zulf in. Dat wazzen vervast ook gain gewone ogen, dat wazzen vervast n poar ogen dij e van d’engel kregen haar. Ol Hilverd kon slim verstandeg proaten en hai kon joe voak road geven. Nait dat Hilverd veul leerd haar, hai was ja mor gewoon boerenaarbaider west en hai haar t mor wat aarmoudeg.
Wieshaid dragt voak mor n schoamel klaid.
Mor in zien woorden ging e mit oordail te waark.
Ik heb n bult aan hom had.
Ainmoal in de moand ging ik noar ol Hilverd tou. Den mos hai n spoitje hebben, omreden Hilverd haar t mit t bloud. Zunder zo’n spoitje wer hom t bloud te dun, den zol e zo mui as n hond wezen.
“Zo, koom ie der weer mit n spoitje mit levenskracht aanzetten?” zee ol Hilverd ieder keer. “Wat mooi toch dat ie zok goudje in joen kovvertje hebben.”
Ik heb joaren bie hom lopen, bie ol Hilverd Schurengoa, en aaltied mit veul plezaaier.
En dat hai van de week zo mor inains weer bie mie was, bie t olle, wieze bouk, doar ik in te lezen zat, dat was meroakel. Aan ol Hilverd, doar dink ik nog voak n moal aan, benoam aan zien ogen, dij veul meer zain konden as aandermans ogen.
Dij ogen doar wer in t bouk over schreven.
De koolmezen bleven mor aan t vouern, der was gain ogenblik vree, gain tel rust. De swaalfkes en d’holtdoeven, de sprutters en mien baaide noabers, wat n drokte en bedrieveghaid, wat n levenslust.
Vrumd, docht ik, zó midden in t leven te wezen, mit aal dij bedrieveghaid om mie tou, en den te lezen van n doodsengel, dij joe n poar nije ogen laint. En dou wol ik dat t aalmoal bie nkander heurt: t volle, drokke leven en n stille, zuvere dood.
Wat was ik wies mit t leven, mor ook, wat zol t leven ondroagelk wezen zunder de dood, zo as t in t olle, wieze bouk beschreven ston.
En verdold, dou was t net of ol Hilverd in zien aarmoudje mie vrundelk en goudkeurend tounikte.
