t Is inains bladstil worden bie ons achter t huus, spoukachteg stil. Gain zuchtje wind is der meer, alderdeegs de bloaren van de vaar popelierenbomen bewegen zok nait meer. Net of zai d’oam inholden. t Weer lustert; d’haile wereld lustert. Nog even en der is n dikke dunderbuie.
De tocht is al zo swaart as de nacht en der hangt n vrumde stilte, vol van gehaaimzinneghaid van twijduustern, as de kleur van de dingen inains vot is. Sparrebomen en stroeken achter in toene, dij net nog in licht- en donkergruin te pronken stonden, t is net of ze nou triesterg en swaartachteg lustern noar t draaigende rommeln van t dunderweer in de verte.
Van de kamperfoelie drift n onzichtboare wolke van geuren om t huus tou, as n wolke zuverhaid van n zummeroavend.
In en in stil is t.
De noatuur wacht op de dingen dij komen goan. Even zoezelt en roesket n vrumde huver deur t stroekgewas hìn; mor vot ter op is t weer gehaaimzinneg stil: de stilleghaid van wachten en de gehaaimzinneghaid van verwachten.
t Weerlocht keer op keer in de verte en t swoare, donkere rommeln van t dunderweer rolt as n brommende borries over de wereld hìn.
Den onverwachts, stoeven aal gierend n poar swaalfkes driest langs de swaarde tocht; trekken zok naarns wat van aan; lieken wel blind te wezen veur t onweer. Ze swaaien en swieren zo jenteg as wat; nou en den is even t widde van de lifies te zain.
En de laiwerik in t veld kin zok ook nait meer bedappern: hai begunt aan zien tocht omhoog, aal zingend en fladdernd.
t Duurt mor even en den is ales wat vogel is, aan t roupen of aan t zingen of aan t juchtern.
De koekoek melankeliek achter in t veld, de swaarde Hesters vol bliedschop en speulseghaid, de holtdoeven bedoard en veurnoam. En de muzzen, de muzzen weltern zok in t mul zaand, hui as kwoaijonges. t Is of ale driesteghaid der nog gaauw even uut mout, nou t nog kin, net veur t dunderweer aan. Kraaltjes van meziek, pereltjes van speulseghaid springen en wuppen tegen de swaarde locht op en dele. Mor van de kamperfoelie drift bedoard n onzichtboare wolke van geuren om t huus tou, as n wolke van zuverhaid.
Zo’n kamperfoelie, in aal zien geureghaid, wat n vreugde is t, wat n zegen van zo’n zummeroavend!
En den dink ik aan t olle verhoal, hou dij kamperfoelie hier op de wereld komen is. t Is al van joaren en joaren heer, dou de wereld der nog mor n zetje was en d’eerste Grunneger boer van ale Grunneger boeren, dij der ooit bestoan hebben, mit peerd en wupkoare op t laand aan t waark was.
Fokke, zo haitte hai. Dij noam haar ons Laimeneer hom zulf geven, dou Hai hom hier dele zet haar. Fokke mos zien vliet hier mor doun, haar ons Laimeneer zegd; hai mos der mor n mooi boerenspuitje van moaken.
Dat dee Fokke den ook. Van smörgens vroug tot soavends loat was hai aan t knooien in dij bragelboudel, dij t hier dou nog was.
Overdag kon Fokke zok doar hail best mit vernuvern. Mor soavends in huus en snachts in de bedstee, nee, den was t nait recht wat. Fokke wol den wel geern wat aansproak hebben. En hai vruig ons Laimeneer der om. Mor t mos gain stadse madam wezen, zee Fokke.
En zai mos wél van aanpakken waiten; nait aine dij der omtou slikt. En ook gain moagere sprikke. En t laifst aine dij de koien melken kon. En der mos, as t aits kon, wél boerenbloud in zitten.
Ons Laimeneer von dat Fokke wel veul noten op zang haar. Mor vot, Fokke was nou ainmoal d’eerste Grunneger boer, dij der ooit bestoan haar. En n stadse madam of n moagere sprikke of aine dij nait melken kon, noast Fokke hìn poten, nee, dat kon ook nait. Doar haar Fokke gain ongeliek aan. Dou bedocht ons Laimeneer dat hai mor n vraauw veur Fokke moaken zol uut Fokke zien aigen vlais en bloud. Net zo as vrouger bie Oadam.
En op n nacht, dou Fokke sluip, het ons Laimeneer n vraauw uut n stôkkie van Fokke zien liggoam moakt. Nait uut zien heufd; den zol zo’n vraauw zok ja ais Fokke zien meerdere vuilen kinnen. Ook nait uut zien vouten: zai zol den ja zien mindere wezen. Nee, uut aine van zien ribben. Den zol zai aaltied dicht bie hom blieven, noast hom, dicht bie zien haart. Aanderdoagsmörgens, dou Fokke de bainen tou t berre uutsluig, dou ston t vraauwmìns doar.
Fokke was zo wies as wat mit heur. ‘Loat wie mor gaauw aan t waark goan,’ zee e. ‘Astoe de koien even melken gaaist, den mis ik in tied ons swienen òf.’
En hai nuimde heur Fokkeliene, omreden zai was n dail van hom. Fokke kon mit heur aaiden en plougen. Noa n week of wat kwam ons Laimeneer ais kieken hou of ter bieston. Of Fokke t wel noar t zin haar mit zien Fokkeliene. ‘t Haar minder kind,’ zee Fokke. As n Grunneger boer dat zegt, den is t meroakel. Dat wos ons Laimeneer dou al wel.
En hou docht Fokkeliene der over, wol ons Laimeneer nog waiten. Nou, t ging Fokkeliene braid noar t zin. ‘Niks mit Fokke te doun, meneer hur!’
Mor nou ons Laimeneer der toch was, nou wol Fokkeliene hom nog wat vroagen. t Was nait noodziende, dat nait, en zai zol Laimeneer der ook nait apaart om komen loaten hebben, mor as Fokke soavends loat van t laand in huus kwam, den stonk zien goud zo.
Gain wonder noatuurlek, d’haile dag in de mizze en in de jirre aan t waark wezen, dat trekt joe in joen goud. En benoam sukerbaitenloof, as t inkoeld is. Dij stank kreeg Fokkeliene der nait meer òf.
Of ons Laimeneer der nait veur zorgen kon dat mizze en jirre en benoam sukerbaitenloof as t inkoeld is, nait meer stinken zol.
Dat kon vanzulf nait; mizze en jirre en sukerbaitenloof as t inkoeld is hebben aaltied stonken. En dat mos ook zo blieven. Mor ons Laimeneer wol Fokke en Fokkeliene wel n beetje in de muide komen. t Was ook ja glad n oardeghaid, dij baaident: Fokke op klompen mit n vaartande vörke op de misbulde, Fokkelientje mit n poar storten emmers vol vrizze melk der noast. Wat n aarbaidzoamhaid!
En dou pootte Hai n haile riege kamperfoeliestroeken achter de boerderij, dat Fokke, as e soavends loat van t laand in huus kwam, nait allain stank aan zok hebben zol, mor ook n wolke van geureghaid om zok tou. En zo is t aaltied bleven.
Soavends loat, den roek je de kamperfoelie. Allain soavends mor, omreden Fokke soavends loat van t laand in huus kwam.
En as der n dikke dunderbuie aanzetten komt, as t aalmoal inains duuster wordt, ook in ons leven, as aal t gruin inains gries wordt en de kleur van ale dingen vot is, bie nacht en ontied zeg mor, den roek je de kamperfoelie nog veul beter. En dij kamperfoeliestroeken in ons leven, dij het ons Laimeneer der zulf hìn zet.
