Wie zat ten in keuken te brood-eten, de vraauw en ik. Da’s aaltied n gezelleg ogenblik, vin ik. Den wil ik even gain gezoes aan de kop hebben. Nee, bie t brood-eten, doar heb ik mien verstand aaltied goud bie.

De vraauw smeerde zok n stoetje mit jam der op. En ik klaaide mie n beste loage botter op n homstok roggenbrood, vlijde der n poar dikke plakken keze op en doar weer bovenop dee ik mie n beschuut. n Twijbak, zo as wie vrouger zeden. Ik zel joe t mor eerlek vertellen, dij twijbak kwam ook nog n loage botter op. Ik leuf nait dat ter wat lekkerders bestaait as zokswat, bie t brood-eten. “Nou, nou”, zee de vraauw mit n laggie in heur ogen, “doe kinst der ook wat van, nait? Mor t is ducht mie nait zo goud veur dien haart en bloudvoaten!”

Nou mag ik nait geern over zokse proatjes, over wat wel en wat nait gezond is. Ik smook voak n piebe, ik paf der ook op tied n sigare deur en ik spij ook nait in n borreltje, lang nait. Dè, doar hebben ie aal mien slechte aigenschoppen op n riege. En doar trek ik mie gain spier van aan en doar wil ik ook gain proatjes over aanheuren. Zeg t woare, drink t kloare, eet t goare, zeg ik aaltied. En n tevreden roker is gain onruststoker! De vraauw gunt mie t ook haile best en as zai der ais n moal wat van zegt, nou vot, van heur kin ik ook n beetje meer velen as van n aander.

En boetendat, t was ja plantoardege botter. Op televisie zeggen z’aaltied, t is goud veur haart en bloudvoaten. Aalhouwel, aal t gekwedel op televisie mit dij rekloame en zo, ik heb t nait veul in de reken.

“t Is hier aans wel n rije boudel, vergeleken bie vrouger”, zee de vraauw.

“Botter op brood en doar den ook nog weer n dikke loage keze op, dat kregen wie bie ons in huus nait. t Was of botter, of keze. Nooit dubbelop.

Zuvel op zuvel, den hoalt joe de duvel, zee mien moeke aaltied.”

“Joa, ons ollu hebben t hail wat zuneger had as wie tegenswoordeg. Loatve mor dankboar wezen dat wie t zo goud hebben. En ik zol nog dankboarder wezen as wie der n beker melk bie kregen!” zee ik.

“Och gunst, heb ik de melk vergeten?” ruip de vraauw en zai sprong vot in de bainen. Wie kregen der elk n kantoorskop vol melk bie.

Mor dij melk, doar zat ja wel zo’n vrumde smoak aan, dat ik trok mien mond der van in kroezen. “Harregat, wat ja n roare smoak. t Is die vervast zoer worden. Kiek ais of t schift is.”

“t Is toch vrizze melk”, zee de vraauw.

Dij melk dee mie dinken aan melk van n nijmelkse kou, dij wie vrouger bie ons op de boerderij kregen. As n kou pas melk worden was, den was d’eerste pozzie, de baist, aiglieks nait te drinken. Dij dee ons moeke den in de pankouken.

Doar was ik nait gek op. Wel op pankouken, mor nait op pankouken mit baist der in. Mor n dag of wat noatied, den was dij nijmelkse smoak der grotendails wel weer òf.

Verdikke, dizze melk was vervast van n nijmelkse kou! En zo, onder t brood-eten deur, was ik inains weer in mien kinderlied, dou ik n kwoajong van zo n joar of negen, tiene was. Ik zag weer hou ons kou n kaalf kreeg. Nee, ik zag nog veul meer. Ik zag t aalmoal van t begun òf aan.

t Begon der mit dat ons kou bols was. Wat of dat persies betaikende, dat wos ik dou nog nait. Mor dat ons kou goud gek in d’hakken was, dat zag ik mor zo. Hai ston aalwegdeur te toeten as n haalfmale, birsde as n wilde deur t gruinlaand hinneweer en sprong van gekkeghaid boven op d’aandere koien.

Net zo as ons hoane bie d’hounder dee. Dat wol ik nooit lieden, vrouger. Den smeet ik d’hoane n staine noar de kop. “Hai bit ze in de kop, hur!” ruip ik den verniend tegen ons voader. Dij mos doar aaltied om laggen, as ik mie zo kwoad muik op d’hoane. “Hai bit hom weer in de kop, Jan hur!” ruip hai assmis, as ik t zulf nait in de goaten haar. En den stoof ik weer op d’hoane òf, in tied dat ons voader zok wurgde van t laggen. Woarom hai zo’n lol haar, doar begreep ik gain snars van. Mor goud, ons kou sprong boven op d’aandere koien en ook wel ais boven op t ol peerd. Dij muik den dat hai vot kwam. Ons kou was den bols. Mit zo ’n kou mos je noar de bolle tou. Dij bolle ston op staal bie n boer achter in Dale. En doar gingen wie den mit de kou op òf. Ons voader haar hom bie de kop en ik luip det achter aan, mit n stok of mit n takke in d’haand.

Doar mos ik de kou mit op zien kont haauwgen, as e te voak stoan bleef.

Zo’n bolle, dat was n biezunder heerschop. Hai was veul groter en dikker as ons kou en mit n veul braidere kop. Ook veul kwoaier. Hai rook n poar moal aan ons kou zien gat. En den sprong hai der bovenop. Ik begreep nait hou ons kou zo ’n dikke bolle bovenop zok verdroagen kon.

“Vindt hai dat mooi?” wol ik van ons voader waiten.

“Reken mor van yes!” zee hai. Dat was Engels. Mor hai haar t zulf de laggie der bie as dou d’hoane op d’hounder sprong en z’in de kop beet.

“Woarom mout n kou noar de bolle?” vruig ik nog.

“Aans krigt hai loater gain kaalf.“ Zo’n bolle spoot zien zoadjes in n kou en doar kwam n kaalf van. Dou ging mie n licht op! “Is t bie d’hounder den net zó?” Ons voader zee van joa.

“Den huif ik d’hoane ook gain staine meer noar de kop tou smieten, as d’hounder bols binnen!” mainde ik. Ons voader mos doar zó haard om laggen, dat de kou ontkwam hom sikkom.

In de moanden der noa wer ons kou dikker en dikker. Der zat n kaalf in. En dou t kaalf geboren worden zol mog ik der op de neuze bie stoan. Eerst kwam der wat sliem veur t licht, net onder kou zien steert. En dou wazzen der inains n poar pootjes te zain. “t Schut al mooi op. Kiek, op zien poten doar ligt t kaalf zien kop. t Zel der wel zó wezen.”

En verdold, hou was t meugelk, doar glee t haile kaalf der al uut. Ik haar t veur dij tied nooit leuven wild, dat uut zo’n lutje gat n hail kaalf komen kon.

Wie vreven t kaalfie dreuge mit wat stro. En den kwam hai tussen n poar stropakken in te liggen. Bie n veerskaalf was ons voader beter te spreken as bie n boltje. Noa n haalf uur kwam t kaalf al in de bainen en begon op mien vingers te sabbeln. n Mooi gevuil was dat. t Voel, de noageboorte, mog ons kou nait opvreten. Doar kreeg de melk n male smoak van. Dag der op kregen wie den ons pankouken mit baist der in. Was nait veul aan. En dij melk van ons nijmelkse kou, doar was ook nait veul aan.

Net zo min as aan de melk dij de vraauw mie net veurzet haar.

Dat n hìnne bols wezen zol! Ik mos der weer om laggen, of ik wol of nait.

Ik zag inains weer ons voader zowat ondersteboven valen van t laggen.

“Woar lagst om?” vruig de vraauw, “woar zitst wel hailemoal mit dien gedachten?”

“Bie n kou dij bols is, bie n hoane dij d’hounder in de kop bit en bie n nijmelkse kou”, zee ik noar woarhaid.

“Hest dien melk ook ja nog nait opdronken”, zee ze.

“Dij lus ik nait. Da’s melk van n nijmelkse kou. Dou dij mor in de pankouken”, verweerde ik mie. Doar begreep ze niks van. En t was ook n hartstikke domme stek van mie, omreden nou mos ik heur dit onneuzele verhoaltje van n nijmelkse kou nog vertellen ook!