1990 Tantalus zien metworsten
Heb ik joe ooit al ais n moai t verhoal van n zekere Tantalus verteld?
Ik leuf van nait. Doarom dizze keer den mor. Bie dij Tantalus komt t gezegde vot: “Da’s ja n Tantalus-kwellen.”
En over n poar Tantalus-kwellens gaait dit vertelstertje.
In de Griekse mythologie beston der n keunenk in Klaain Oazië. Zien noam was Tantalus. Dij man was tot grode dingen komen, joa, hai mog alderdeegs mit de góden mit-eten aan toavel. Dij goden leken wel wat op minsen in gedounte en meneuvels, mor der was ain groot onderschaaid: zai bleven jonk en veerdeg.
En doodgoan deden ze ook nait. Dat kwam omreden zai kregen ieder dag n bult nektar en ambrozijn te drinken. En nektar en ambrozijn, doar wor je zo gezond as n neude van. Dij goden haren hail wat in de melk te brokkeln, mor aalmachteg wazzen ze nait. En zai wozzen haile best woar Oabram de mosterd heerhoalt, en ook nog wel n beetje meer, mor zai wozzen nait ales. Asje wat in de Griekse mythologie omsnuustern, den kom je doar biezunder vrumde sinjeuren tegen. Zai vreten joe assmis de gekste dingen uut, dij bie n aander in de verste verte nait in de kop opkomen zollen.
Zo verging t onze vrund Tantalus ook. Op n goie dag wol hai wel ais zain houveul dij goden nou aiglieks wel wozzen. Men zol zeggen, doar kon hai den gewoon fesounlek noar vroagen. Mor nee hur, dij Tantalus dee t aans. En hou!
Hai slachtte zien aigen zeun Pelops, broadde hom en zette t haile gebradje de goden veur. As n schinkeltje, zeg mor. As je zo’n verhoal lezen, den brekt joe toch de klombe! Zo aine mout je vot in Zuudloaren stoppen en hom der nooit weer uutloaten. Mor in de Griekse mythologie is zokswat hail gewoon.
Doaglieks waark, zogezegd.
Dij goden nammen der n hap van en nog ais n hap. En dou smeten zai vörke en mes mit n bats op toavel. Kwoad wazzen ze op keunenk Tantalus, duvelse kwoad. Aldereerst muiken zai Pelops mit n gloepstreek vot weer leventeg.
En dou grepen zai Tantalus bie de kladden. Boetendat was Tantalus óók nog n steeldaif. Hai haar geregeld wat van t eten van de goden inpikt en t aan zien aigen volk geven. En dat was ook n mizze zet west. Zokse hoge heren kin je mor nait zó bie de bok doun. Zai plompten Tantalus veur stravve in n groot meer. Doar mos hai in stoan blieven, tot aan zien kinne tou in t woater. En om hom te taargen hongen ze haile lekkere vruchten stoef boven hom: appelsienen, bananen, doadels, viegen en wiendroeven. Mor as hai der wat van pakken wol, den schoten dij vruchten ieder bod n klaain ìndje omhoog, dat Tantalus der net nait bie kon. t Woater luip hom der zowat van in de mond, mor hai kreeg gainain vrucht te pakken.
En t slimste was, dij stravve zol aaltied en aiveg deurgoan mouten.
Dat nuimen wie nou n Tantalus-kwellen!
As aine stommegeern wat moois of wat lekkers hebben wil, mor t nooit of te nimmer kriegen zel, al staait hai der alderdeegs ook mit de neuze bovenop, doar hebben ze de noam: Tantalus-kwellen veur bedocht. t Overkomt ons aalmoal wel ais dat wie smacht hebben noar t ain of t aander.
Bieveurbeeld: joen aigen vraauw het t eten fiks aanbranden loaten, dat de kwaalm komt joe der van in de neuze. En den loop je even achter t huus, en verdikkemie, doar roek je hou buurvraauw n lekker karbenoadje aan t broaden is: da’s óók n kwellen. Mor gain Tantalus-kwellen! n Tantalus-kwellen duurt laanger, veul laanger.
Zo’n Tantalus-kwellen heb ik in mien jonge joaren ook ondergaon mouten.
Vrouger, dou ik nog op d’H.B.S. op t Knoal zat, mos ik soavends mien huuswaark moaken. Dat was n pokkel vol waark, nait kinderachteg. Dij rötterge leroaren gavven ons aaltied veul te veul op. Bie ons in huus loggen d’aandern den aalmoal al op t nust. Boerenvolk schut ja op tied achter de berregedientjes om óók op tied weer uut de veren te wezen.
Dat van op t nust liggen mog ik aans nooit zeggen: t mos fesounlek van bèrre wezen. Woarom nust onfesounlek wezen zol heb ik nooit begrepen: ale vogeltjes haren ja n nust. En pokkel mog ik ook nait zeggen. Heb ik óók nait begrepen.
As wie uut tobbe kwammen zee ons moeke óók aaltied ja van: “Nou hest weer n mooi schoon pokkeltje!” Nou den!
Mor goud, ik was mien huuswaark aan t moaken. t Was den doodstil bie ons op de boerderij. Allend achter op koustaal heurde ik zo nou en den n kou neuren en aalgedureg vrinskede t ol peerd, dij lek was.
Hai lekte, omreden hai was zó old, dat hai kon t woater nait meer vastholden, t drupte dag en nacht mor wat aan.
Ik mog soavends geern op mien allaintjes in ons keuken zitten. t Gaf mie n vertraauwd gevuil. En nait allain n vertraauwd, mor ook n mooi gevuil.
Omreden, stoef boven en veur mie hong der n riege metworsten te dreugen.
Aan n twijtaande vörke. Doar mog ik noatuurlek nait biekomen.
Mor ja, as je zo haard aan t leren binnen, as der gain mins is dij joe zugt en as je aal meer honger as n peerd kriegen -deur t haarde leren vanzulf!- blief der den mor ais òf.
t Was n echte Tantalus-kwellen, dat wil ik joe wel vertellen!
En as ik mien haand noar dij worsten uutstak, den schoten ze ook gain klaain ìndje omhoog, zo as de vruchten bie Tantalus. Nee hur, ze bleven rusteg op mie wachten. t Was dudelk, ik haar ter hier braider veurstoan as dij ol keunenk uut Klaain-Oazië doar in t meer.
Ik snee mie n lutje stôkkie van n worst òf. En nóg n stôkkie. En nog n stôkkie!
Dij worst hong ik loater den wel weer zó hin, dat t aan de veurkaande nait opvol. En ik kon der beter van leren, dat vernam ik mor zo.
Nou, den was der ja n wettege reden veur, dat ik dij worsten soldoat muik.
Leren ging ja veur! Dat vreven ze mie bie ons in huus ieder dag goud onder de neuze. Leren ging véúr! Leren ging véúr tuutjefloiten. En zeker véúr voetballen!
Zó heb ik in n week of wat tied dij haile riege metworsten bie langs west.
Aan de veurkaande kon je der niks van zain dat ter gain achterkaande meer aan zat. Dou de haalve worsten dreuge wazzen en in kraandepapier opborgen worden zollen, joa, dou kwam t uut. Ik heb hail wat schelden had, al zee ik honderdmoal da’k der zo goud van leren kon. En leren ging ja véúr!
Over Tantalus heb ik t wiezelk mor nait had. Doar kon t allenneg mor minder van worden. t Is bie schelden bleven.
En schelden, schelden dut nait zeer.
Verdold, achternoa leuf ik ook nog dat ons metworsten mie net zo goud bekomen binnen as nektar en ambrozijn dij goden in de Griekse mythologie!
t Oorspronkelke Drintse gedicht ‘De schuddeldoek’ van verleden week bleek ofkomsteg van Marchien Bekkering-Duiker uut Eelde. n Poar lu hebben mie doar over beld.