1990 Sietske en Wietske Diekhuus

leder middag, zo om en bie twij uur, ridt Gado-bus bie ons deur t dörp. Gado-bus noar Stad. Dat is gain biezunders, da’s al joaren zo.

Veul volk zit ter nooit in. As ter op aankomt kin zo’n Gado-bus lang nait uut. Mor de leste week het bussjefeur der n vaste klant bie kregen: Wietske Diekhuus. En dat is wel wat biezunders!

Wied veur tied, om kwart veur twije, is Wietske al op t appèl bie t bushokkie. Wietske Diekhuus het wat olderwetseghaid over zok. Zeg ik: wat olderwetseghaid? Och gunst, t is veul en veul meer! Wietske het zo te zain nog mit Noach in d’aarke west. Hailemoal in t swaart lopt zai der bie: n swaart houdje, n swaarde mantel, swaarde hozen en swaarde schounen. Slim stief vanzulf, mor wel goud degelk, dat wel. As ie heur doar zo stoan zain, dink ie vervast: dij Wietske zel t geld nait over de baalke smieten. En mit dij gedachte hebben ie t goud schoten. Bie Wietske zit n kabbe geld!

Wat Wietske in Gado-bus dut? Zai gaait op zaikenbezuik bie Sietske, heur oldere zuster. Sietske ligt al n dag of wat in Stad. Sietske is opereerd. Woar zai aan opereerd is, dat zel Wietske joe vervast nait vertellen. Dat gaait gainaine wat aan. Doomnee en dokter, dij waiten der van, vanzulf. Mor aans ook gain mins! En zó mout t ook mor blieven: riekelu ’s zaiktes en aarmelu’s pankouken roeken al wied genog. Boetendat, t volk dikt t aaltied wat aan. Den is n blindedaarm vot n zieduutgang en n scheet dwaars veur t gat, doar moaken z’al gaauw n kronkel in daarm van.

Mor deur aal dij gehaaimzinneghaid van Wietske Diekhuus is t volk brandnijsgiereg worden Wat zol dij Sietske toch wel schelen, wat veur vrumde kwoale mag dij toch wel hebben? En zó is t haile dorp drok in de weer mit Sietske heur gehaaimzinnege meleur.

Sietske en Wietske wonen aan t Goldloantje. Wie hebben noamelk bie ons op t dörp din deftege stroade: de Keuneginneloane. Doar woont t volk aan, bie wel t geld op de rogge gruit. En t is singelier, mor t is net of dij lu der nog doaglieks wat bie kriegen, zoveul geld hebben ze op rinte stoan.

En as der wat te veraarven vaalt, negen van de tiene dat t doar noar tou gaait. Duvel schit aaltied op de dikste bulten, zevve mor zeggen.

Gain wonder dat de Keuneginneloane t Goldloantje nuimd wordt.

Op nummer zeuven holden Sietske en Wietske Diekhuus tou, dij baaide vrijgezelle vraauwlu: n poar ol hounder. Sietske en Wietske kinnen zok wel in t geld boaien. Ol Engel Diekhuus zat ter destieds goud. En meer as goud. Dou hai uut tied kwam was t aalmoal veur Sietske en Wietske; meer kinder wazzen der nait. Zodounde binnen Diekhuus’wichter vraauwlu mit geld worden.

En van laiverloa glad ook wat defteg.

Der hebben vrouger hail wat gesjochten boerenjonges om heur west. Mainst om heur geld vanzulf omreden Sietske en Wietske doar is gain lak of smak aan. Gain spier sex-appeal, zollen wie tegenswoordeg zeggen. Sietske en Wietske hebben baaident de neuze schaif veur de kop stoan.

Bie Sietske staait e noar links uut t lood en bie Wietske noar rechts.

Nee, mooien binnen t nait. Om eerlek te wezen, as ik mit aine van dij baaident in n kedel zat, den kroop ik op handen en vouten tou de toede der uut.

Mor deugd is meer as schoonhaid, zo as ol Haarmke zee, dij heur man n boggel haar. En deugdsoam, joa, dat binnen de wichter aaltied west. Zai haren t wel deur dat dij boerenzeuns t om heur geld te doun was. Om t goudje en nait om t bloudje.

In loop van tied binnen Sietske en Wietske n beetje vrumd worden: slim achterdochteg en noagoand. Zó noagoand en zuneg, dat zai willen n haalfie nog wel deurbieten. Da’s vanzulf nait zo loos van heur. In stee dat zai ter ais goud van nemen, potten ze t aalmoal op. En woarom! Zai kinnen t toch nait mitnemen: t doodshemd zitten gain buutsen in. En den gaait n aander der mit vot. Der liggen genog op de loer. n Beetje defteghaid hebben de wichter wel over zok. Mor kouschiet is nog gain spinoazie, al liekt t ter veul op. Dij defteghaid zit aan boetenkaande.

In t dörp komen zai zowat nooit. Allain op zundag, den goan zai twijmoal noar kerke tou. In t swaart. As twij swaarde kraaien trippeln ze den mit körde, lutje stappies op doomnee zien prekerij òf. Twij trippeltrienen: twij stappen in t spintvat en daarde op raande. n Week of wat leden luiten ze mie roupen. Dat wil zeggen, soavends loat kwam heur buurjong mit n dichte braif. Ik reet hom open en leesde Wietskes hoanepoten. “Dokter, zoudt U morgen wel even bij ons aan willen wuppen? Sietske heeft een kwaal, vermoedelk haambeiën. Bv.d. Hoogachtend Gezusters Dijkhuis, Koninginnelaan 7.”

Doags der op bin ik vot noa t spreekuur noar Sietke en Wietske tou reden. Ik wait ja persies hou dij baaide ol hounder binnen. Noa t brood-eten zellen zai d’haile dag stief op stoule zitten blieven en uut t vinster loeren of ik der nog nait aankom. Kovvie en thee kloar, aal noar gelang van tied van dag. Sietske haar haambeiën. En haambeiën zitten op n maal stee. Da’s had wat aans as n verstopte neuze of as n stainswelle op t scholderblad.

“Ook mal werk voor een dokter om één daar onderzoeken te moeten”, mainde Sietske. Mor t mos toch mor even wezen. Ik was hier ja nait veur niks komen. Boetendat haar Sietske mie net verteld dat ter zo nou en den n smikkie bloud in heur ondergoud zat. “Wel meer as n smikje, dokter oor!” kwam Wietske der over hìn, “veel meer oor, het is glad aldernaarst!”

Mor Sietske wol t lang gain woord hebben. Dij von t mor n smikkie.

En verdold, dou begonnen dij ol hounder toch tegen nkander te kekeln, t was glad n oardeghaid. In Sietskes ogen wer t smikkie bloud aal klaainer en klaainer, hoast t nuimen nait meer weerd. Bie Wietske kon je der hoast bloudworst van moaken, zó lekten dij haambeiën van Sietske.

“Ja, Sietske moet ter maandverband om toe doen, net of ze de stonden weer heeft, as in vroeger tijd.” Kleur sluig Sietske der van uut, van ‘die schaamachtige praterij’.

t Onderzuik op ‘die malle stee’ was zó kloar.

Der hong n trözze aambeiën van heb-ik-jou-da uut Sietske heur achterste.

Net n kloede wurms.

Doar haren ze mie verdikke wel wat eerder veur roupen mogt. t Was zo dudelk as wat: hier mos wel t ain en aander aan verhapstokt worden.

En zó is t komen dat Wietske ieder dag op Gado-bus te wachten staait en dat t haile dörp zok ofvragt aan wat veur vrumde kwoale Sietske toch wel lieden mag. Mor Wietske zel aan gainaine vertellen dat t ‘haambeiën’ west hebben.