1990 Daiptepunt

Ieder en elk beleeft gelokkeg n bult mooie en lollege dingen in zien leven. Mor elk en ain mout ook n vracht stoere en male zoaken ondergoan. En over zo’n stoer en donker ogenblik uut mien jonge joaren, doar gaait dit verhoaltje over. n Daiptepunt zogezegd.

Ik kin der nou gerust over schrieven, omreden t is al zo laank leden en t dut mie nou nait zoveul meer. Mor indertied, dou mie t overkwam, heb ik mie d’ogen zowat uut de kop schoamd. Eerlieks woar! n Regelrechte ramp, joa, dat von ik t.

As kwoajong, vrouger op school, wos aine voak nait wat veur roare fratsen hai wel uuthoalen mos om d’aandacht van de wichter te trekken en om indrok op heur te moaken. Dat het aaltied al zo west en t zel óók aaltied wel zo blieven. Ik wol mor zeggen: dat zit ons in t bloud.

n Haile zet op de kop stoan of in d’hoogste boom klimmen, achtersteveuren op fietse rond­sjezen of in draf over de vorst van t dak hinneweer runnen, dat wazzen kunsten, woar wie, as piazzen, d’haand nait veur omdraaiden.

t Was op n winterachtege veujoarsdag -school was net uut- dat ik veur t schoolplaain mien kunsten hoogstnoodzainde weer ais vertonen mos.

Ik ree op fietse, over daipswale hìn, t Westerdaip in. Nait zo mor liekuut t daip in, nee, ieder moal hail sekuur d’onderwale bie langs en omdele, net zo wied dat t woater mie zowat aan mien fietsstaange tou kwam. Mien vouten haar ik kerelachteg op t stuur liggen. Zokswat dus gainaine woagen.

Gain wonder dat ale wichter van school op daipswale nait allain te kieken stonden, mor ook bewondernde en kraaierge geluudjes muiken om mie aan te vuren. Doar wer n jong as ik ja kaant gek in d’hakken van. Veur de wichter was t ook n mooi tiedverdrief: zai mozzen over n poar menuten school al weer in, veur t nuttege handwaarken.

Nuttege handwaarken, dat huvven wie as jonges nait. De wichter mozzen doar ducht mie braaien leren en naaien en zokswat meer.

Mor hou t ook zat, dij giebeltrienen van n wichter muiken mie nait allain gek in d’hakken, mor ook gek in de kop. Ieder moal ree ik t daip wat wieder in, tot op t lest t woater mie aan t zoadel tou kwam.

Dat was nog nooit vertoond!

“Nog n moal!” ruipen de wichter. Ik was n held! n Held veur de wichter! As ik dou mien gezonde verstand mor gebruukt haar, mor ja, dat kon ains nait meer: mien verstand haar ik al totoal verspeuld deur dij kraaierge wichter.

Nog dinmoal mos de botter geld kosten, nog ainmoal n heldendood!

Ik sjeesde wéér bie d’onderwale langs, baaide vouten boven op t stuur, ain haand in triomf en glorie Hek omhoog.

Mor dou kwam n trapper van mien fietse even tegen de wale aan: ik kreeg n kaantje en k vloog mit n grode boge t daip in.

t Hoge gieren van t wichtervolk klonk mie in d’oren, dou ik in t ieskòlle woater plompte.

Mizze- en mizzenat was ik. Van t aine ogenblik op t aandere. En kold, t leek wel of t haart mie der van stilstoan ging, of ik ter n stoeke van kreeg! Hondjekrabend, as n hond in doodsnood, vrözzelde ik mie mit ale marteln noar daipswale tou.

En doar ston ik: t ieskolde woater stroomde as n zee van mie òf. Op t zulfde ogenblik ging de belle: gelokkeg, de wichter mozzen ofsakkedaaiern, nuttege handwaarken doun.

Mor verdubbeltjemie, d’handwaarkjuffraauw zag mie doar as n verzopen kadde op daipswale stoan, aalhouwel n verzopen kadde gewoonlek nait meer stoan kin. En of ik wol of nait, ik mos mit heur mit, de klazze in. Aans zol ik vervast longontsteken kriegen. Dat haar ik net niks in de reken. Mor t holp mie gain spier. Ik sjompte veur heur aan, school in. Achter in klazze, stoef noast d’hoge cokes-kaggel, mos ik mien goud uuttrekken. Dij vertraauwde kaggel, woar wie bie haarfstdag appels op poften, haar nou inains hail gain vertraauwds meer over zok.

Aine van de wichter wer noar huus tou stuurd om wat klaaier van heur bruiertje op te hoalen. “Ondergoud, n bovenbroek en n truie”, zee dij handwaarkjuffraauw. En as zai t doar nou mor bie loaten haar, den was der nog niks gebeurd. Ik ston intied al spiksplinterlieke noakend bie de waarme kaggel Mor dou zee dat gekke mìns der nog overhìn, dat de wichter nait achterom kieken moggen. Verdikkemie, dat stomme mìns!

Aal de wichter zat ten in ain vege achtersteveuren in baanke. Ik kon nog net op tied mien haand veur mien kruultje holden. Stelt joe ais veur dat dij wichter mie hom der òf kieken zollen!

En zó heb ik doar wel n haalf uur bie d’haide kaggel stoan, trillend as n espenblad van kolle en kwoaieghaid, d’haand aalwegdeur hail sekuur op t zulfde stee, dat gain wicht mor wat zain zol, of nog slimmer, mie hom der ofkieken zol. Doar was ik schietendbenaauwd veur. En dij wichter zatten aal mor stiekem te loeren.

Wat duurde t n zet dat t wicht van Venemoa mit de klaaier der was.

En woarom ik joe dit verhoaltje vertel?

Van de week kreeg ik n braif uut Tasmanië, bie Austroalië. Dat gebeurt wel ais voaker, dat lu van overver mie over mien verhoaltjes schrieven. Dizze braif was van n femilie Venemoa. Dij haren vrouger aan t Westerdaip woond!

Zol ik vrouger t goud van dij Venemoa ’s aan had hebben?

En dou, op t aigenste ogenblik, beleefde ik t aalmoal weer: dij daiptepunt van mien jongesjoaren!