1989 Bie Merietje in pasterietje
“Nee, ik vuil mie lang nait goud, de leste tied. t Is net of ik opjagd wor, of der aalweg aine achter mie heer zit. t Haart slagt mie der voak van over. En soavends loat kin ik nait in sloap komen. As ik den loater even weg dodder, den dreum ik toch wel zó aldernoarste maal, doar is t ìnde van vot. Ik heb t vervast aan t haart.”
Doomnee Jannes Diekstroa zit bie mie op t spreekuur, mit de borst bloot.
Wat is t mor n hoamel en moager kereltje, men kin hom wel mit n piepstoal omsteuten. As e zundoags op preekstoul staait, in zien togoa, den liekt t nog wat. Mor zo as e doar nou zit, men zol glad meelieden mit hom kriegen, zo’n iepenkriet is t!
Hai staait hier nog mor n joar of wat. En as ik t volk zo heur, den binnen ze oardeg goud over hom te spreken. Hai slikt ter nait om tou. Mor dat zellen ze hom nooit of te nimmer vuilen loaten: kerel zol ja ais verbeeldens kriegen kinnen!
Doomnee wezen op n dorp, dat vaalt voak nait tou. n Doomnee woont ja in n gloazen huus. Elk en ain kin der inkieken. En benoam as de man op stoule staait, den wordt hai noatied bie huzen en bomen brocht, den het elk wel wat op hom aan te maarken. Is zien preek wat aan de körde kaande west, den het hai zok der ofschoren. Mor duurt t wat laank, den kwam der ja glad gain ìnde aan. Preekt hai over de swaarten in Zuud-Oafrikoa, den zol hai mor ais beter om zok tou kieken, hou t ter hier heer gaait, hou de mindere man hier in de grond trapt wordt. t Is nait gaauw goud.
Komt zo’n doomnee veul bie de lu over de vlouer, den dut hai nait genog waark op zien preek. Den zet hai t volk taptemelk en vatjevet veur. Mor zit hai dag uut, dag in te swaiten om wat op papier te kriegen, mit n bult stoere bouken der bie, den is t al hail gaauw weer n preek veur t geleerde volk, den kin de gewone man t weer nait biebainen.
Nee, doomnee wezen, dat vaalt voak nait tou.
Ik beluster zien haart. Rom-bom, rom-bom-bom, gaait t. Ik zai dat zien handen trillen van jachteghaid. “Most die nait zo drok moaken, jong”, zeg ik. “Nait zo drok moaken?”, ropt hai mit n hoog stemgeluud, “dat is t nou net! t Volk maint ja dat ik mor ain dag in de week aan t waark bin. Doomnee wezen, dat vinden ze hier mor n makkelk boantje. Op zoaterdag even n preek in nkander rammen en dij den op zundag veurlezen. Meer is t nait! En den in de week mooi bie Merietje in t pasterietje zitten. Hou komen ze der bie, om zokswat te zeggen!”
“Aan dien haart mekaaiert niks hur. Mor houveul kovvie drinkst wel op n dag?”
Doomnee Jannes rekent mie t veur. Smörgens, as hai de zaiken bie langs gaait, vief of zes koppen vol, smiddoags nait veul minder en soavends, mit aal dij vergoaderns en kezoatsies, ook nog wel drije. Gain wonder dat hai nait in sloap komen kin en dat t haart hom op de loop gaait.
“Dat is t nait”, zegt doomnee Jannes Diekstroa, “t is hail wat aans. Ik waark mie hier ja zowat dood. As der gain begravvenis is, den is der wel n traauwerij. En aal dij vergoaderns en kezoatsies. En den dut t volk net of ik wat aan t tuutjefloiten bin. Van de kerkeroad verneem ik ook nooit wat. En den dat bie Merietje in t pasterietje zitten, ik vin t gewoon gemain!”
Hai kikt mie glad verbalderd aan. t Is ain en aal jachteghaid en neerslachteghaid.
“Dat van Merietje in t pasterietje, dat mainen ze zo nait, man. Da’s mor n beetje ploagerij. Hest dat nait deur? Trek die mor weer aan.”
“Dou ie mie gain pillen mit, om n beetje rusteger te worden?”, vragt hai.
“Nee hur, da’s naarns veur neudeg. ”
Doomnee Jannes trekt zok weer aan en raaist even loater weer òf.
Dijzulfde oavend wup ik even bie Kloas Huzengoa aan. Kloas zit al joaren in de kerkeroad en hai staait goud aanschreven bie ons op t dörp.
Ik vertel hom t ain en aander van doomnee Diekstroa. Kloas haar t ook al vernomen, dat doomnee Diekstroa nait meer dezulfde montere kerel was as eerst. Hai zogt ais aan zien piebe, trekt zok n poar daipe vollen in de kop: Kloas dinkt dus daip noa.
“As ik t wel heb, den staait hai hier over n zundag of wat twij joar. Loat mie der mor mit geworden. En bedankt dat ie ons wat lozer moakt hebben.”
n Week of wat loater, noa de kerkdainst, as doomnee Diekstroa de zegenbede uutsproken het, komt Kloas Huzengoa in de bainen.
En hai sprekt n poar woorden. Woorden van vrundschop en dat ze wies mit heur doomnee binnen. En dat van Merietje in t pasterietje, dat is mor gekhaid vanzulf, da’s ploagerij. Dat zel doomnee zulf ook wel begrepen hebben. En doomnee mag nou wel even van de preekstoul ofkomen en mevrouw mag wel even noar veuren komen. En den stöt Kloas, mit zien knovvelge boerenhanden, ze baaident n dik bos bloumen veur de borst, net of hai ze n ziede spek toustopt.
Ik zai aan doomnee Jannes dat hom t aalmoal overrompelt. En óók, dat zien kwoaltjes op t aigenste ogenblik genezen binnen.
Dat mozzen meer kerkeroaden ais doun, dink ik. n Bos bloumen op zien tied helpt voak veul meer as n vracht pillen uut t aptaik.