1990 Veur t oelebred
t Luip tegen kovviedrinkerstied dou der vanmörgen inains n aigenoardeg, fors vraauwspersoon bie ons op stoebe ston.
Zai trok nait aan de bèlle, nee, zai tikde vrijposteg mit heur ringe n moal of wat stief tegen t vinsterglas aan. Zo van: dout joen ol-vrundin mor ais in draf open, lu! En zai laagde der bie of ons hail wat biezunders, hail wat feestelks te wachten ston.
Nou, dat was den ook zo!
Dou zai goud en wel tegen ons over zat en net zo laank in heur tassie grobbeld haar tot ter n haandvol pepiertjes veur t licht komen wazzen, dou luit Annie t kemediespul begunnen.
Annie was heur noam. Dat haar ze mie bie deure al touroupen, mit n stemgeluud of ik de doofste kerel van t haile loug was: Annie Klomstroa.
En zai kwam ook uut noam van heur Bé en van de kinder.
Kerel man, wat haar dat vraauwmins n lewaai en drokte over zok. t Was net of der inains wel tien giebelnde vraauwlu bie ons in t koamer touhuilen. Bé, dat was Annie heur nije vrund. En de kinder, drije, dij wazzen nait van Annie, mor van Bé. Mor t vaarde kind, dij was van Annie, t Was heur aanlopen op Zuudloardermaarkt, n joar of zeuven leden. En Bé en Annie haren n boerderij kocht en hom hailemoal verbaauwd. “Dat het ons n kabbe geld kost, mor alla, t geld mout toch rollen. Wat zeg ie!”
En weer dunderde t lewaaierge laggen van Annie deur d’achterkoamer hìn, dat ons katten kropen as verschrikte vogeltjes tegen nkander aan. Mien laive tied, wat n nijs, wat n informoatsie! En dat in drij menuten! Mor woar t om ging: Annie en Bé haren n oelebred aan t huus moaken loaten. Zo’n olderwetse oelebred, mit twij swoanen der tegen aan. “Gain echte swoanen vanzulf, nee, twij holten swoanen.”
Dij haar Bé mooi opklanderd in rood en swaart en wit. En nou mos der n spreukje op t oelebred vaarfd worden. Dij spreukjes stonden op de lözze pepiertjes, dij Annie net uut heur tazze grobbeld haar. Annie wol mie ze veurlezen en den mos ik der mor aine uutkaizen. t Kolesoale wicht zedde zok in pestuur en begon t eerste riemke op te lezen.
n Maalhibbel is n soort van wicht
mit d’ogen boven in t gezicht,
oetdoagend, hui en dwaars en woest.
Doek heur stief aan en zai is koest!
Hou knapt joe dij veur de kop?” vruig Annie.
“Slim mooi”, zee ik, „mor dij moust toch mor nait op t oelebred zetten. Den dinkt t volk dastoe zulf n maalhibbel bist.”
“Dizze den?” vruig Annie.
n Eelske medde, dat is ain
dij let joe t wit van d’ogen zain,
dij draait aal as n siddeltop
en dij heur vangt, dij het n strop.
“Da’s van t zulfde loaken n pak. Dizze óók mor nait.” En zó ging t nog n zetje deur. Annie het nog n foedelfenje, n reudelkoare, n toesternakke en n kniezebieter bie langs west.
Ik zel joe t aalmoal bespoaren.
Aalhouwel: wat kin mie t aiglieks ook schelen. Ik schrief ze ducht mie toch mor even op, al was t allend mor om dij vrumde Annie. Zai haar ja zo ’n geweldege lol, zo’n wild plezaaier om heur riemseltjes, zai sluig zok ieder keer weer zó haard op de knijen van t laggen, dat dij mozzen der wel sangen-blaauw van worden.
n Foedelfenje is n vraauw
zó groetereg, zó gr aims en graauw,
zó slim verslonst, vergleerd, besmeerd,
dat t haart joe glad in t lief omkeert.
n Reudelkoare is n wief
dij staait heur tong van t proaten stief.
Joa, t gaait heur as heur radio
ze wait gewoonweg nait van: ho!
n Toesternakke is n vìnt
dij is het laggen schier ontwìnd.
Hai graauwt en snaauwt, vlökt en bandiest
dat ain dij baang is der van iest.
n Kniezebieter het zien geld
al zó voak tussen vingers teld
dat hai op t laangen leste den
gain toezeg haalfke missen ken.
t Kwam mie nait zo meroakel goud veur. t Wazzen mooie riemkes vanzulf, haile mooien, dat wel. Mor om dij nou op t oelebred te zetten?
“k Heb nóg aine”, zee Annie. “Hou liekt joe dizze tou?” t Leste pepiertje kwam op batterij.
t Is mor zó gelegen,
d’aine mins komt d’aander tegen.
“Hm, zee ik, “dij komt mie beter veur.”
“Wat betaikent dat aiglieks?” wol Annie waiten. “Dat betaikent: veur wat heurt wat”, zee ik.
“Joa man, dij kin der mooi op. Doar zei Bé zien slinger óók wel aan hebben”, ruip Annie wat juchterachteg. “Zó is t mor net!”
En zai sprong in de bainen, stoof as de weerlicht veurdeure uut, noar heur auto tou en huil der n grode bos bloumen uut.
Dij stödde ze mien vraauw Hek veur de borst, as n haalfmudde eerdappels.
“t Is mor zó gelegen, d’aine mins komt d’aander tegen”, ruip Annie mit n stem dat heuren en zain ons verging, “en veur wat heurt wat!”
Dou t vraauwmins weer vot was leek t inains doodstil bie ons in huus. t Was of n woeste störm van t aine ogenblik op t aander liggen goan was. Wie konden wel n spelle valen heuren. Mor dou zee de vraauw inains: “Aiglieks mozzen wie óók n oelebred veur ons huus moaken loaten.”
“En wat veur riemke mout doar den wel opstoan?” vruig ik nijsgiereg.
“Jan Pankouk, Jan Povverd,
Jan eerdappeldaif,
hai zit onder toavel en slikt uut de slaif”, zee ze.
“Lopst mit meulentjes?” zee ik.
Zol dij haalfmaleghaid van Annie Klomstroa besmeddelk wezen?