t Begon al wat te twijdonkern in d’achterkoamer van de Zudemoa’s.

Nogal vroug, leek mie tou. t Kwam deur d’hoge, dichte beukenbomen tegen t huus, dij muiken t doar vroug duuster.

Olle Geert Zudemoa stak mit zien knovvelge waarkhanden t waxinelichie aan en zedde de theepot der op. “Ik heb n moal n gedicht lezen doar k mit uut de vouten kin”, zee e. “Dat gaait zo.

Dit leven is: joen voandel aait

deur goi’ en kwoaie doagen

verropt en schonden en verwaaid

toch moudeg wieder droagen.

Da’s van Guido Gezelle. Doar heb ik n boel steun aan, dat mag ie gerust waiten.”

Hai dee n greep noar zien pude tabak in de vinsterbaanke.

“Ie mouten nog n ogenblik geduld hebben, thee mout nog even trekken.”

Hai propde zien piebe vol mit slieren tabak en drôkte t wat mit zien misvörmde doeme aan. Doar haar hai vrouger fiet in had.

“t Vaalt aans om de drommel nait tou hur! Ik mout heur aalwegdeur in t oge holden, ze is nog gain tel allain vertraauwd.”

Hai keek mit wat goudeghaid in d’ogen zien vraauw aan. “Hou is t wicht?”

“Goud hur”, zee Grietje, “wel is dij man dij doar bie die zit?”

“Kiek hom mor ais goud aan, den zugst wel wel t is. Dij kinst vervast wel!” zee Geert. “Dij het al zoveul lopen bie die doan!”

Grietje keek mie mit lege ogen aan. “Mie ducht, oom Kloas!” zee ze.

“Stumper kin gain mins meer”, schudkopte Geert. “Oom Kloas was n bruier van heur voader. Dij binnen baaiden al fatteg joar dood. t Is wel wat hur, as je t nait meer veurmekoar holden kinnen. Verleden week stuurde ze mie tou t bèrre uut. Zai wol gain vrumde kerel bie zok op bèrre hebben. En dat noa meer as fiefteg joar traauwd wezen!

Maal von ik dat, slim maal. En ik heb ter nog goud stoer mit had ook, meer as ik aiglieks woord hebben wil.” Hai was der nóg sneu van!

Wat was t huusholden van Geert en Grietje Zudemoa in nog gain haalf joar tied veraanderd! En wat haar ik n verkeerde kiek op Geert had!

In mien ogen haar Geert aaltied n olderwetse, stiefzinnege ol-boas west, dij mor ain ding boven in de kop haar: zo haard meugelk pokkeln en knooien op t laand van zien ainegste zeun. In huus kwam hai noar mien dunken allain mor om te eten en om te sloapen. En meer as twij, drij woorden haar ik bie mien wait en nooit van hom had. In ain woord, n stoenze Grunneger boer! Grietje was de monterhaid zulf. Aaltied opgewekt, nooit gain verdrait.

Tot ze inains vergeetachteg begon te worden. t Was Geert in t begun nait ains zo opvalen. Mor t wer aal slimmer en slimmer.

t Was haard goan mit Grietje Zudemoa. Veul te haard. Geert was al gaauwachteg d’haile dag in huus bleven. Dat mos ook wel.

Om eerlek te wezen ik haar verwacht dat hai der opstandeg van worden zol. t Was ook ja n grode overgang: zien haile leven dag uut, dag in drók op t laand aan t waark, óók dou t nait meer huf, en zó van d’aine op d’aandere dag veur huusvraauw speulen! En dat dij klonterge Geert Zudemoa!

Hai ston der hailemoal allain veur. Ik haar hom alderdeegs al n moal mit n kopstubber de roamen doun zain. Mor gain woord van zulfbeklag haar ik van hom vernomen. Vastlopen zol t noar mien idee wel. Dit kon noatuurlek nait bestoan. Geert Zudemoa t haile huusholden doun, de bosschoppen, de waske en wat nait aal meer. En den ook nog Grietje dag en nacht in t oge holden.

Overdag wol t nog wel. Mor snachts was t mis. Overdag zat zai in stoule te sloapen, mor snachts ging ter om weg: onrusteg, drók en proaterg. Net d’omgekeerde wereld.

“Kin je t nog wel volholden zó, Zudemoa?”

“t Zel wel mouten!” zee e en trok de brand in zien piebe. “Goud aanpakken is mie wel leerd, k heb hailwat ofpokkeld op t laand!”

Inains dee hai zien piebe uut de mond, keek mie achterdochteg aan en zee: “Of hebben ie wat aans mit heur veur? Den zei ik joe t vot mor zeggen: doar komt niks van in. Ik dou heur nait vot!”

“Ik wol joe allend waiten loaten, dat ie der nait allain veur stoan!” trok ik d’hakken weer in. “Wol je nou thee hebben of nait!” vruig d’ol boer nog wat nareg. Hai tapte drij koppen vol. Grietje keek der nait noar op of om. Wie pruiten nog even over t weer en over de gewazzen. Geert luit Grietje drinken. “As ik heur nait vouer krigt ze niks”, zee e. “Het ze heur gebit nait in, Zudemoa?”

“Dij het ze in de plee gooid en deurspuild ook!” zee e. “En heur brille het ze ook verstommeld. Ik heb t haile huus al over de kop had. Mor om op joen gezegde weerom te komen, ik stoa der nait allain veur, hur. Mien schoondochter komt n poar moal in de week. Zai nemt de waske mit en dut t fiene waark, zo as de klaaier in odder holden en zo.

Wie Zudemoa’s goan der nait gaauw veur omliggen. En boetendat, ik heb t gevuil dat ter Aine is dij mie kracht geft.” Hai wees mit zien vinger noar boven.

“Vrouger heb ik doar nooit zo bie stilstoan. Wie hebben aiglieks ook gain zaikte of tegenslag had. Mor nou t wél zo is, nou t ons nait meer zo veur de wind gaait, nou bin ik op d’ain of aander menaaier dichter bie de Boas van t spul komen. Dij Guido Gezelle haar t oardeg goud deur: in goie én in kwoaie doagen joen voandel moudeg wieder droagen.”

“Kin je t leste couplet van dat laid ook?” vruig ik hom.

“Wis en warachteg wel!” zee Geert Zudemoa, “doar gaait t aiglieks om.

Ons leven is gain rust, gain vree, gain woapenstilstand vroagen.

Elk mout zien voandel, tree veur tree tot in Gods handen droagen.”

t Begon aal meer te twijdonkern. t Waxinelichie onder de theepot muik n kringe van licht op toavelbred. t Leek aigen en vertraauwd. Geert zag t ook.

“Gezelleg zo, nait?Da’s aiglieks t mooiste ogenblik van de dag, as Grietje en ik te schemern zitten, bie dat theelichie.”

Ik zee dat ik mie over hom verwonderde. Dat n boer, dij aaltied t waark boven in de kop had haar, nou zo vredeg en geduldeg bie n waxinelichie zitten kon.

„Ik hoop nait dat je mie n kwezel vinden”, zee Geert, “mor t is net of ik der kracht deur krieg!”

“Aine dij t voandel dragt mout kracht hebben!” zee ik. “En kracht, échte kracht zit voak in klaaine dingen!”

n Huusdokter mout doaglieks hail wat klachten en kloaglaidern aanheuren, doar is hai ja dokter veur. Mor zo nou en den komt hai aine tegen dij hom kracht geft en moud om deur te zetten. Om t voandel hoog te holden.

Zo aine het Geert Zudemoa veur mie west!