1990 t Verhoal van Toontje Toek
Vrouger was der bie ons op t dorp n hail klaain kroegje. Der bestonden wel meer kroegen noatuurlek, mor dij van Toontje Toek, joa, dij was verreweg t klaainste. Mor aiglieks ook t gezellegste. t Ding was nait veul groter as n hennege veurkoamer. Der stonden mor twij toaveltjes in mit wat olle vrakkege stoulen der om tou. En den was der ook n lutje tapkaaste vanzulf. Doar zat Toontje achter, op n hoge krukke.
Toontje haar zien vaste, spezioale klandizie. n Man of vaar, vieve in totoal. De veurnoamsten wazzen Bram en Luppo, n poar ol-boerenaarbaiders.
Toontje zien aigliekse noam was Antonie. Antonie van Hullen. Dat was n deftege noam! Elk en ain bie ons op t dorp von t zulfde: wat het dij Toontje Toek toch n deftege noam. Zo’n veurnoame noam, nee, dij paasde aiglieks nait zo bie Toontje.
Toontje was mor n beetje slicht. En om eerlek te wezen, Toontje was doarbie ook nog n klaain beetje loi. Meer as n klaain beetje!
Hai haar zok t gat nog nooit uut d’hoaken rund en hai zol t van zien leven nait doun ook!
Toontje Toek, zo nuimden wie hom. Toontje toekte wat mit ain bain. As kwoajong was hai n moal van n vouer heu ofvalen en haar d’heupe broken. t Was nooit meer hailemoal goud komen: Toontje bleef wat toeken mit t rechter bain.
Bram en Luppo, Toontjes vaste klanten, moggen hom geern wat veur de otte holden. Meer uut tiedverdrief en maalvretenhaid as uut kwoadens.
“Most perbaaiern dast wat meer volk in de kroeg krigst. Toontje”, zee Bram n moal tegen hom, dou hai en Luppo der weer ais wazzen, “most wat meer rekloame veur dien zoak moaken, man.”
“As ik die was muik ik der n soort eethuus van. Mit spezioale gerechten en zo”, stelde Luppo veur.
“Hou, spezioale gerechten?” vruig Toontje, toch wat nijsgiereg. “Vis en visgerechten bieveurbeeld”, zee Bram.
“Joa man, en den most die n hail mooi uuthangbord moaken loaten. Doar trekst n bult volk mit. En ast ainmoal n noam hest, leuf ais dat ter den wat op ofkomt. Verkochst den vervast ook veul meer draank. Vis mout ja swemmen, woar of nait!” pittjede Luppo hom aan. “Ik wait al aine”, ruip Bram. “Van visgerechten smullen? Antonie van Hullen!”
“Verdold, da’s ja n mooi spreukje, man”, ruip Luppo vol vuur en draank der overhin, “perbaaier t mor ais, Toontje!”
“Hou kom ik den aan vizzen?” wol Toontje waiten. Doar wozzen Bram en Luppo wel road op. “Dij kinnen wie die wel levern”, zeden ze baaiden tougelieks. “Krigst ze slieterspries!”
“Hou komen ie den aan dij vizzen?” Toontje haar t aalmoal niks in de reken. Of deden z’hom weer bie de bok? “Dij vangen wie zulf. Heb doar mor gain wurms over. Zeg mor houveul dast hebben wilst en wenneer”, ruip Bram mit veul poehaai.
“Ik leuf der gain donder van. En n uuthangbord, doar heb ik t nog lang nait aan tou,” zee Toontje achterdochteg.
“Zunder uuthangbord wordt t niks”, mainde Luppo en schudkopte wat, kwoasie mistroosteg. t Draaide der op uut dat Bram en Luppo d’oavend der op mit n emmer vol vis bie Toontje Toek in de kroeg komen zollen.
Toontje haar zien twievels, mor Bram en Luppo wozzen sekuur hou z’aan n emmer vol vis komen mozzen. Zai op boer Kamphuus òf. Of ze wel n moaltje vis uut t achterste indje van de wieke vangen moggen. Dat mog vanzulf wel. Vis haar boer Kamphuus gain belang bie. En zeker nait bie vis uut de wieke. Doar zat aaltied zo’n gronderge smoak aan. “Laint ons joen peerd den ook mor even, Kamphuus”, zee Bram. Hai haar vrouger wel ais bie Kamphuus aan t eerdappelkraben west en de baaide manlu konden goud mitnkander.
Ook dat was in odder. Bram en Luppo smeten dou n aaide midden in t daip, spanden t peerd der veur en doar ging t hin, zo’n meter of fiefteg. Binnen vief menuten was de wieke ain modder- en bragelboudel. t Duurde mor even of de wereld flaauwe vizzen dreven op rôgge. De wieke was wit van vizzelieven.
Broasems, witvoorns, slijen, alderdeegs n poar oaltjes wazzen der bie.
Welgemoud trokken Bram en Luppo dijzulfde oavend op Toontje Toek zien kroeg òf, mit n emmer vol vis. “Hest dien uuthangbord al kloar, Toontje?” Dat haar Toontje nait. Eerstens haar hai t niks in de reken had, van dij vizzen van Bram en Luppo. En twijdens, hai was ja zo loi as n vlinde. „Houveul möje der veur hebben? vruig Toontje.
“Niks” zeden Bram en Luppo. “Dit is rekloame veur onze groothandel in vis, dij wie vandoage opricht hebben.
Zó pakken wie dat aan. Kinst nog hail wat van ons leren, Toontje-jong!”
“Verterens binnen vanoavend veur mien reken”, zee Toontje. “Verdold, hai leert t al!” ruipen Bram en Luppo tougelieks. “Mörgen vot dien uuthangbord opklandern hur!”
Baaiden wozzen wel dat doar nooit wat van komen zol. Doar was Toontje Toek gewoon te loi veur. Ze peuterden hom goud, dij oavend: verteerns wazzen ja vergees! Mor hou t ook zat, ze mozzen Toontje toch nog even op koare nemen.
Doar kon t ja nait zunder.
Luppo haar n luziversdeussie bie zok, doar e wat bladjes kreuze uut t daip in doan haar. Dou Toontje de leste glassies jenever veur baaide ol-boerenaarbaiders dele zet haar, foevelde Luppo mit n gloepstreek der n poar gruine kreuzebladjes in.
“Wa’s dat nou. Toontje! Most ais kieken!” ruip Bram. Toontje kwam der aantoeken.
“Kiek ais, Toontje”, zee Luppo, “dast dien jenever mit woater verdunnen deest, dat wozzen wie al laank. Mor dast doar verdold slootwoater veur namst, man, man, schoam die toch wat!”
Toontje Toek keek mit ogen as theeschuddeltjes noar baaide glassies, doar de gruine kreuzebladjes vredeg in ronddreven.
“Hou komen dij doar in!” Toontje begreep der niks van. En loater het hai t ook nooit begrepen. Bram en Luppo hebben hom mor nait lozer moakt.
Gain wonder dat Toontje Toek zien kroeg aaltied t klaainste kroegie bie ons op t dörp bleven is, zunder uuthangbord.
Mor gezelleg, joa, dat was ter wel!